NO-FOR-2025-06-12-1547 — Forskrift om studium og eksamen ved Høgskulen på Vestlandet

Kapittel 1. Verkeområde og definisjonar § 1-1 Verkeområde (1) Forskrifta gjeld for studentar som har fått opptak ved Høgskulen på Vestlandet, for privatistar som tek eksamen etter universitets- og høyskoleloven § 11-4 og for studentar under studieopphald i tilknyting til utvekslingsavtalar. (2) Det kan gjelde andre reglar for fagskuleutdanning i yrkesdykking, jf. forskrift for fagskoleutdanning i yrkesdykking ved Høgskulen på Vestlandet . (3) Forskrifta gjeld for forkurs og realfagskurs for ingeniørutdanning, så langt den passar utan å kome i konflikt med nasjonale føresegner for denne utdanninga. (4) Forskrifta gjeld ikkje for doktorgradsstudium, med unntak av § 3-3 og føresegner som gjeld eksamen og fusk i arbeid som går inn i opplæringsdelen av ph.d.-programmet, jf. forskrift for graden philosophiae doctor (ph.d.) ved Høgskulen på Vestlandet. (5) Det kan gjelde eigne reglar for fellesgradar. Avvik frå denne forskrifta skal gå fram av samarbeidsavtale og studieplan for fellesgraden, jf. § 2-5 (4) . (6) Mål, innhald og organisering av nautikkutdanninga er regulert i forskrift om kvalifikasjoner og sertifikater for sjøfolk . (7) Nasjonale forskrifter om rammeplanar og forskrifter om retningslinjer er overordna denne forskrifta. § 1-2 Definisjonar (1) Grunnutdanning og integrert mastergradsutdanning er studieprogram der opptak krev fullført utdanning frå vidaregåande opplæring eller godkjent realkompetanse. Det kan gjerast unntak i særlege tilfelle. (2) Mastergradsutdanning er studieprogram som byggjer på utdanning på bachelorgradsnivå og som fører fram til ein mastergrad. (3) Yrkesdykkarutdanning er ei fagskuleutdanning med normert studietid på eitt år og følgjer lov om høyere yrkesfaglig utdanning (fagskoleloven) . (4) Vidareutdanning er studiepoengjevande ny formell kompetanse på universitets- og høgskulenivå som til vanleg byggjer på ei fullført grunnutdanning. Dette kan vere både spesielt tilrettelagte enkeltemne eller studieprogram på lågare eller høgare grads nivå. (5) Etterutdanning eller kurs er ny formell kompetanse på universitets- og høgskulenivå, som ikkje gir studiepoeng. (6) Oppdragsfinansierte studium og emne blir gjennomført mot vederlag betalt av ein eller fleire oppdragsgjevarar. (7) Betalingsstudium er studium der høgskulen krev eigenbetaling eller studieavgift frå studentar, jf. forskrift til universitets- og høyskoleloven § 4-6 . (8) Studieprogram er ei samling emne på 30 studiepoeng eller meir med eit samla læringsutbytte som er fastsett i studieplan, som søkjarar kan få opptak og studierett til, og som fører fram til ei fullført utdanning, grad eller yrkesutdanning, jf. kapittel 2 . (9) Studieretning er ei fagleg spesialisering i eit studieprogram, slik ho er definert i studieplanen. (10) Emne er den minste eininga som gir utteljing i form av studiepoeng, og som kan gå inn i eit studieprogram eller tilbydast med eige opptak. Eit emne har eit læringsutbytte som er fastsett i ein emneplan. Emne skal ikkje ha mindre omfang enn fem studiepoeng. I særlege tilfelle kan det gjerast unntak frå dette. (11) Studieplan er omtale av studieprogram med tilhøyrande emneplanar. Studieplanen er bindande. Studieplan blir ved Høgskulen på Vestlandet òg nytta som namn på fagplan og programplan etter departementet sin definisjon i nasjonale retningslinjer og rammeplanar, jf. § 3-1 (2) . Normal studieprogresjon skal vere 60 studiepoeng per år for eit heiltidsstudium, jf. § 8-7 . (12) Utdanningsplan er ein individuell avtale mellom student og institusjon. Utdanningsplanen skildrar høgskulen sine plikter og ansvar ovanfor studenten, og studenten sine plikter og ansvar ovanfor høgskulen og medstudentar. Utdanningsplanen synleggjer den planlagde faglege progresjonen og gjennomføring av studiet for den enkelte student. Utdanningsplanen baserer seg på studieplanen, jf. § 4-7 (1) . (13) Rammeplanar er nasjonale forskrifter som fastset mål, innhald og organisering av visse utdanningar, og emne som inngår i ei utdanning. (14) Ein kvardag er alle dagar som ikkje er laurdag, høgtidsdag etter lov om 1 og 17 mai som høgtidsdager eller helgedag etter lov om helligdager og helligdagsfred . Kapittel 2. Gradar og utdanningar § 2-1 Gradar og utdanningar (1) Høgskulen på Vestlandet tildeler følgjande gradar: Bachelor, 180 studiepoeng, normert studietid tre år. Bachelor i nautikk med integrert praksis, 240 studiepoeng, normert studietid fire år. Master, 120 studiepoeng, normert studietid to år. Master, integrert, 300 studiepoeng, normert studietid fem år. Master, erfaringsbasert, av 90 eller 120 studiepoeng, jf. forskrift til universitets- og høyskoleloven § 2-8 . Philosophiae doctor (ph.d.), 180 studiepoeng, normert studietid tre år. (2) Høgskulen på Vestlandet tildeler følgjande yrkesutdanningar Grunnskulelærarutdanning for 1.–7. trinn og 5.–10. trinn, 240 studiepoeng, normert studietid fire år. Faglærarutdanning, 180 studiepoeng, normert studietid tre år. § 2-2 Krav til graden bachelor Graden bachelor blir tildelt på grunnlag av eksamen i studieprogram og emne med eit samla omfang på 180 studiepoeng. Grunnlaget for graden skal omfatte eitt av følgjande: Fullført treårig studieprogram tilsvarande 180 studiepoeng som ifølgje nasjonale rammeplanar og retningslinjer gir bachelorgrad. Fullført treårig studieprogram tilsvarande 180 studiepoeng som ifølgje vedtak i styret for Høgskulen på Vestlandet gir bachelorgrad. § 2-3 Krav til graden master (1) Høgskulen på Vestlandet tildeler mastergrad i samsvar med forskrift til universitets- og høyskoleloven §§ 2-7 og 2-8 . (2) Høgskulen på Vestlandet tildeler mastergrad med eit omfang på 120 studiepoeng og erfaringsbasert mastergrad på 90 eller 120 studiepoeng, på grunnlag av studieprogram som er akkreditert av Nasjonalt organ for kvalitet i utdanninga (NOKUT), eller akkreditert av høgskulen sjølv. (3) Høgskulen på Vestlandet tildeler mastergrad med eit omfang på 300 studiepoeng på grunnlag av fullført master i grunnskulelærarutdanning for 1.–7. trinn, grunnskulelærarutdanning 5.–10. trinn, og lærarutdanning for praktiske og estetiske fag 1–13. § 2-4 Krav til graden philosophiae doctor (ph.d.) Krav til graden ph.d. går fram av forskrift om graden philosophiae doctor (ph.d.) ved Høgskulen på Vestlandet, fastsett av styret for Høgskulen på Vestlandet. § 2-5 Krav til fellesgradar (1) Ein fellesgrad er eit samarbeid mellom to eller fleire institusjonar, der desse i fellesskap opprettar og tilbyr eit studieprogram. Deltakande institusjonar har felles ansvar for opptak, undervisning, utvekslingstilbod, rettleiing og tildeling av vitnemål for fullført grad. (2) For fellesgrad gjeld dei same krava til samansetjing av graden som til grad tildelt av Høgskulen på Vestlandet. (3) For fellesgrad kan det gjerast unntak frå tilknytingskravet etter § 2-6 . (4) Ved etablering av fellesgrad skal det vere utarbeidd og godkjend studieplan og ein samarbeidsavtale som regulerer fagleg samarbeid, administrasjon og økonomiske forhold. (5) Rektor godkjenner samarbeidsavtalar med andre institusjonar om etablering av fellesgradar. § 2-6 Krav om tilknyting til høgskulen ved tildeling av grad med unntak av ph.d.-grad (1) For å få tildelt vitnemål ved Høgskulen på Vestlandet, må studenten ha avlagt minst 60 studiepoeng ved høgskulen, jf. universitets- og høyskoleloven § 11-12 andre ledd . (2) Unntak frå tilknytingskravet kan gjerast for masterprogram i helse- og sosialfag som bygger på rammeplanstyrte vidareutdanningar innanfor same fagområde, jf. forskrift til universitets- og høyskoleloven § 2-16 . § 2-7 Krav om nye studiepoeng ved tildeling av ny grad som byggjer på ein fullført grad Når ein student er kvalifisert for vitnemål for ei utdanning/grad og denne byggjer på tidlegare vitnemål for utdanning/grad, må studenten ha tatt minst 60 nye studiepoeng som ikkje har inngått i tidlegare godkjent grad, jf. forskrift til universitets- og høyskoleloven § 2-17 . § 2-8 Tillegg for namn for gradar (1) Grad som blir tildelt på grunnlag av fullført treårig studieprogram på lågare grads nivå (første syklus) får normalt namnet «bachelor i <namn på studiet>», med eventuelt tillegg av namn på linje, studieretning eller liknande. Andre tillegg til namnet blir fastsett i samband med godkjenning av studieplanen. (2) Grad som blir tildelt på grunnlag av fullført studieprogram på høgare grads nivå (andre syklus) får normalt namnet «master i <namn på studiet>», med eventuelt tillegg av namn på linje, studieretning eller liknande. Andre tillegg til namnet blir fastsett i samband med godkjenning av studieplanen. (3) Engelske namn på gradar ved Høgskulen på Vestlandet blir fastsett i samband med akkreditering av studieprogrammet, etter same prinsipp som i (1) og (2). § 2-9 Internt fagleg overlapp (1) Fagleg overlapp mellom emne ved Høgskulen på Vestlandet skal gå fram av emneplanane i form av talet studiepoeng fagleg overlapp omfattar (studiepoengsreduksjon). Dette gjeld òg fagleg overlapp med utgåtte emne. (2) Dekan fastset studiepoengreduksjon mellom emna i tråd med forbodet om dobbel utteljing for same faginnhald i same grad, jf. universitets- og høyskoleloven § 9-1 andre ledd . § 2-10 Fagleg godkjenning av utdanning (1) Høgskulen på Vestlandet godkjenner beståtte emne, eksamenar eller prøvar tekne ved høgskulen eller andre universitet og høgskular som tilbyr akkrediterte studiar, i den utstrekning dei oppfyller dei faglege krava for ein bestemt eksamen, eit bestemt emne, ein bestemt utdanning eller ein bestemt grad ved Høgskulen på Vestlandet, jf. universitets- og høyskoleloven § 9-1 første ledd . Godkjent utdanning skal gå inn i grad tildelt frå Høgskulen på Vestlandet. (2) Det blir ikkje godkjent emne til erstatning for emne ved høgskulen som studenten allereie har bestått. (3) Studentar som har fått godkjent emne frå tidlegare utdanning, men likevel tek tilsvarande emne ved høgskulen og ønskjer dette på vitnemålet i staden, må sjølv be om oppheving av godkjenningsvedtaket innan to veker før vitnemål skal skrivast ut, jf. § 14-2 . Det er ikkje mogeleg å oppheve godkjenningsvedtak om emnet er avlagt som del av graden på utvekslingsopphald. § 2-11 Fagleg godkjenning av utanlandsk utdanning, anna utdanning og realkompetanse (1) Høgskulen skal godkjenne utanlandske emne/kvalifikasjonar frå ein stat som har ratifisert Lisboakonvensjonen, med mindre høgskulen kan påvise betydelege forskjellar mellom utdanninga det er søkt om godkjenning for og utdanninga den samanliknast med, jf. universitets- og høyskoleloven § 9-3 andre ledd . (2) Fagleg godkjenning av anna utdanning og realkompetanse, eller utanlandsk utdanning som går fram av universitets- og høyskoleloven § 9-3 første ledd , § 9-4 , § 9-5 og § 9-2 , kan vurderast av høgskulen etter søknad. § 2-12 Studiepoeng ved godkjenning av emne Godkjenning av emne i eit av høgskulen sine studieprogram kan ikkje gi fleire studiepoeng enn det emnet ga på institusjonen der emnet blei tatt. Godkjenning av emne kan heller ikkje gi fleire studiepoeng enn det som ligg i emnet som blir erstatta ved høgskulen. Kapittel 3. Etablering, endring og nedlegging av studieprogram og emne § 3-1 Studiestruktur og studieplan (1) Studium ved Høgskulen på Vestlandet er organisert som studieprogram og emne, jf. § 1-2 (8) og (10) . Alle studieprogram og emne blir tilbydde på grunnlag av godkjend studie- eller emneplan. (2) Alle studieprogram, studie- og emneplanar skal utarbeidast i tråd med nasjonale forskrifter og retningslinjer, nasjonalt kvalifikasjonsrammeverk for livslang læring, samt prosessar og malar for studie- og emneplanar fastsett i høgskulen sitt system for arbeid med kvalitet i utdanningane. § 3-2 Akkreditering og etablering av nye studieprogram (1) Utdanningsutvalet sjølv gjer vedtak om akkreditering og godkjenning av studieplan på nye studieprogram med eit omfang på over 60 studiepoeng innanfor fagområde der høgskulen kan tildele doktorgrad, jf. universitets- og høyskoleloven § 3-2 og § 3-4 første og tredje ledd . (2) Styret sjølv gjer vedtak om etablering av nye studieprogram med eit omfang på over 60 studiepoeng. Styret gjer vedtak på grunnlag av godkjend utgreiingsløyve, og vedtak om akkreditering i Utdanningsutvalet. (3) Dekan sjølv vurderer studieprogram i høve krav til akkreditering av studietilbod i forskrift til universitets- og høyskoleloven , godkjenner studie- og emneplanar og gjer vedtak om etablering av studieprogram og emne til og med 60 studiepoeng. (4) Alle studieprogram skal vere knytt til eit fakultet, eit studieprogramråd og ha ein studieprogramansvarleg med eit definert ansvar. Når eit studieprogram er sett saman av emne frå fleire fakultet, skal organet som treff vedtak om etablering avgjere kva fakultet som skal ha det samla faglege ansvaret. § 3-3 Endring av etablerte studieprogram og studieplanar (1) Utdanningsutvalet ved høgskulen gjer vedtak om godkjenning av vesentlege endringar i etablerte studieprogram i tråd med retningslinjer fastsett av høgskulen. (2) Programutvalet godkjenner endringar i ph.d.-program innanfor ramma av akkreditering. (3) Dekan gjer vedtak om oppretting av nye emne eller nedlegging av eksisterande emne i bachelor- og masterprogram, og godkjenner revisjon av eksisterande emne innan høgskulen sine fastsette fristar. Endringane gjeld frå påfølgjande studieår. (4) Ved endring i studieprogram for studentar i normert løp, skal det utarbeidast overgangsordningar som sikrar at det samla læringsutbyttet for studiet blir vidareført, og at studentane får fullført på normert tid. (5) Dekan kan avlyse valemne som ikkje er obligatoriske i eit studieprogram, om studenttalet er lågt eller det ligg føre andre særlege grunner. Dekan fastset frist for avlysing. § 3-4 Nedlegging og nullopptak (1) Dersom høgskulen i samband med gjennomgang av studieportefølje vurderer å leggje ned eit studieprogram, avvikle studieprogrammet på ein av studiestadane, eller ha nullopptak på programmet skal dekan sikre medverknad frå studentar, fagmiljø og samfunns- og arbeidsliv. Medverknaden skal vere i tråd med vedtekne prosess-skildringar og retningslinjer. (2) Styret sjølv vedtek nedlegging og nullopptak på studieprogram over 60 studiepoeng og fastset overgangstid og -ordning for undervisning, vurdering og utferding av vitnemål, slik at studentane får fullført på normert tid. (3) Dekan sjølv vedtek nedlegging og nullopptak på studieprogram til og med 60 studiepoeng og fastset overgangstid og -ordning for undervisning, vurdering og utferding av vitnemål. (4) Det skal utarbeidast overgangsordning ved nedlegging av studieprogram. Dersom anna ikkje er bestemt i overgangsordninga eller i forskrift om rammeplan til studieprogrammet, kan høgskulen produsere vitnemål inntil fem år etter siste avslutta undervisingssemester. Kapittel 4. Studierett § 4-1 Studierett (1) For opptak av studentar til studium og emne gjeld forskrifter fastsett av departementet og forskrift om opptak til Høgskulen på Vestlandet . (2) Studierett er å vere tatt opp som student ved eit studieprogram eller emne og ha studentstatus. Studieretten gjev rett til å følgje lukka undervisning, gjennomføre praksis, kurs og seminar og gå opp til eksamen i samsvar med gjeldande studieplan. (3) Studieretten er knytt til studieprogram eller emne på den studiestaden studenten har fått opptak til. Dekan kan avgjera at særskilde emne kan vere opne for programstudentar ved andre studiestader ved høgskulen. (4) For studium som tilbyr alternative opptaksvegar, der studentar kan oppfylle opptakskrava gjennom tilpassa kurs i studieprogrammet, kan studieplanen fastsetje krav om at desse kursa må vere bestått innan gitte fristar for å kunne fortsetje på studiet. (5) På førespurnad frå høgskulen må studentar leggje fram originaldokument som grunnlag for opptak til studium eller for utferding av vitnemål ved Høgskulen på Vestlandet. Studentar som ikkje legg fram desse originaldokumenta for kontroll, kan miste studieretten. Karakterutskrift og vitnemål frå Høgskulen på Vestlandet blir halde att til dei etterspurde dokumenta er lagt fram og kontrollert. § 4-2 Semesterregistrering (1) Studenten må fullføre semesterregistrering kvart semester for at studieretten skal vere gyldig. Fristen for semesterregistrering er 1. september i haustsemesteret og 1. februar i vårsemesteret. For vidareutdanningar, utdanningar med studieavgift og oppdragsbaserte utdanningar med oppstart etter semesterregistreringsfristen 1. september i haustsemesteret og 1. februar i vårsemesteret, er fristen seinast 14 dagar etter oppstart. (2) Innan fristen må alle studentar semesterregistrere seg ved å: registrere seg på Studentweb godkjenne utdanningsplan for studieprogram dei er tekne opp til melde seg opp til undervisning og vurdering for emne dei skal ta i det aktuelle semesteret betale semesteravgift, jf. § 4-5 . (3) Studenten pliktar å halde seg oppdatert på relevant regelverk for studium og eksamen, og om organiseringa av studiet, obligatoriske læringsaktivitetar, tidsfristar og annan relevant informasjon. Studenten pliktar òg å halde seg orientert om meldingar som blir gitt via høgskulen sin læringsplattform, og informasjon som blir sendt frå høgskulen til studenten sin e-postadresse ved lærestaden. § 4-3 Lengd på studieretten (1) Studentar blir tildelt studierett tilsvarande normert studietid for studieprogrammet dei er tatt opp til. (2) Studentar som er tatt opp til studieprogram med to års normert studietid eller kortare, kan etter avtale om endring av utdanningsplan jf. § 4-6 (4) , få utvida studieretten inntil eitt år ut over normert studietid. (3) Studentar som er tatt opp til studieprogram med tre års normert studietid eller lengre, kan etter avtale om endring av utdanningsplan jf. § 4-6 (4) , få utvida studieretten inntil to år ut over normert studietid. (4) Studentar som er tatt opp til studieprogram med fem års normert studietid, kan etter avtale om endring av utdanningsplan jf. § 4-6 (4) , få utvida studieretten inntil tre år ut over normert studietid. (5) Deltakarar på eigne kvalifiseringskurs for studium, til dømes forkurs og realfagskurs, kan ikkje utvide studietida. (6) Avgrensinga i studieretten gjeld ikkje for utsett studiestart, permisjonar etter § 5-1 og mellombels utestenging etter vedtak i høgskulen si nemnd for studentsaker. (7) Når studieretten er brukt opp, fell han bort. Studenten må søke nytt opptak for å kunne fullføre utdanninga. (8) Studieretten fell òg bort når studieprogrammet er fullført og bestått. Det same gjeld emnestudentar når eksamen er gjennomført. § 4-4 Poststudierett (1) Studentar som har fullført eit studieprogram, har rett til poststudierett i inntil to påfølgjande semester etter fullføring. Poststudierett kan nyttast til å forbetre karakter på individuell eksamen i emne der dette er mogleg, og til å ta nye emne på studieprogrammet. (2) Søknadsfrist for poststudierett er 15. august i haustsemesteret og 15. januar i vårsemesteret. (3) Forbetra karakterar og nye emne på studieprogrammet blir dokumenterte med karakterutskrift frå Vitnemålsportalen eller Studentweb. Det blir ikkje utferda nytt vitnemål. § 4-5 Semesteravgift, kopi- og læremiddelavgift og vederlag privatistar (1) Alle studentar skal kvart semester betale semesteravgift, jf. lov om studentsamskipnader § 10 , og kopi- og læremiddelavgift. Styret fastset kopi- og læremiddelavgift. Fristen for å betale er 1. september i haustsemesteret og 1. februar i vårsemesteret. For vidareutdanningar, utdanningar med studieavgift og oppdragsbaserte utdanningar med oppstart etter 1. september i haustsemesteret og 1. februar i vårsemesteret, er fristen for betale seinast 14 dagar etter oppstart. (2) Studentar som er tatt opp til studium som til saman er normert til mindre enn 15 studiepoeng per semester, skal betale kopi- og læremiddelavgift berre i semester med eksamen. Studenten kan velje å betale semesteravgift i semester utan eksamen. (3) Studentar som tek utdanning ved fleire institusjonar under universitets- og høyskoleloven , skal betale semesteravgift til utdanningsinstitusjonen der dei tek flest studiepoeng, jf. forskrift om studentsamskipnader § 15 andre ledd . (4) Studentar som reiser på utveksling til utlandet, skal betale semesteravgift og kopi- og læremiddelavgift til Høgskulen på Vestlandet, dersom ikkje anna går fram av samarbeidsavtalen med institusjonen i utlandet. (5) Studentar som kjem til Høgskulen på Vestlandet gjennom ein utvekslingsavtale (Nordplus, Erasmus+ og bilaterale avtalar), betaler semesteravgift til heimeinstitusjonen. Internasjonale studentar som ikkje er knytt til ein utvekslingsavtale, skal betale semesteravgift og kopi- og læremiddelavgift til Høgskulen på Vestlandet, dersom det ikkje eksisterer nokon avtale om fritak. (6) Doktorgradskandidatar som får støtte frå Statens lånekasse for utdanning etter reglane i sjette del i forskriftene til lov om utdanningsstøtte til elevar og studentar, gjennom NORAD eller UD-finansierte program, kan velje å betale semesteravgift jf. forskrift om studentsamskipnader § 17 fjerde ledd . (7) Studentar på oppdragsbaserte studieprogram som er finansiert av oppdragsgivar eller med eigenbetaling ved studieavgift frå studenten sjølv, betaler ikkje kopi- og læremiddelavgift. (8) Høgskulen kan bestemme at deltakarane på eit oppdragsbasert studieprogram får fritak frå semesteravgift, når det etter ei samla vurdering av undervisninga sitt omfang, undervisnings- og eksamensstad og andre forhold ikkje verkar rimeleg å rekne deltakarane som studentar, jf. forskrift om studentsamskipnader § 17 sjette ledd . Ved tvil skal høgskulen rådføre seg med studentsamskipnaden. Deltakaren kan likevel velje å betale semesteravgift. (9) Semesteravgifta må vere betalt før studenten kan få studentkort og studentbevis. (10) Deltakarar på etterutdanningskurs og andre kurs det ikkje er knytt studiepoeng til, betaler ikkje semesteravgift. (11) Privatistar skal i tillegg til semesteravgifta betale vederlag til høgskulen, jf. universitets- og høyskoleloven § 11-4 tredje ledd . Rektor fastset vederlaget. (12) Studentar som har betalt semesteravgifta, men trekkjer seg innan frist for semesterregistrering, kan få semesteravgifta refundert, jf. forskrift om studentsamskipnader § 22 . (13) Studentar som er mellombels utestengt etter vedtak i høgskulen si nemnd for studentsaker skal ikkje betale semesteravgift eller kopi- og læremiddelavgift. § 4-6 Utdanningsplan og studieprogresjon (1) Utdanningsplanen er ein individuell avtale mellom studenten og høgskulen som viser planlagt fagleg progresjon og gjennomføring av studiet. Utdanningsplanen byggjer på studieplanen for studieprogrammet som studenten er tatt opp til, og er grunnlaget for grad og vitnemål. (2) Studentar som blir tatt opp til studium på 60 studiepoeng eller meir, skal ha ein utdanningsplan, jf. universitets- og høyskoleloven § 11-3 . Utdanningsplanen skal vere sett opp slik at studenten skal gjennomføre planlagt studieløp på normert tid som heiltids- eller deltidsstudent. (3) Studieplanen kan setje krav til progresjon. Studentar som ikkje oppfyller progresjonskrava vil bli flytta ned eit kull, og få ein tilpassa utdanningsplan. I nokre studieprogram kan det gjerast unntak i særlege tilfelle. (4) Alle endringar i utdanningsplanen må skje innanfor rammene i § 4-3 og studieplanen, og innan fristen for semesterregistrering. (5) Studentar som ikkje følger normert progresjon for studieprogrammet, må rekne med å følgje gjeldande studieplan og eksamensordningane som går fram av denne. (6) For studentar med lågare progresjon enn normert, permisjon etter § 5-1 eller andre opphald i studiet, kan forkunnskapskrav fastsett i emneplan gjere at tidlegare fullførte emne må takast på nytt. § 4-7 Studierett på emne (1) Emne med ledig kapasitet kan lysast ut som enkeltemne. (2) Emnestudentar har opptak til eitt eller fleire enkeltemne utan å ha studierett til studieprogrammet emnet høyrer til. Dei skal følgje ordinær undervisning med dei same rettane og pliktene på emnet som programstudentar. (3) Opptak til enkeltemne blir regulert i forskrift om opptak til Høgskulen på Vestlandet . (4) Studierett på emne gjeld berre det eller dei semestera det er gitt opptak til. Dersom eksamen ikkje er bestått, kan studenten melde seg opp til påfølgjande ny eksamen. (5) Emnestudentar må oppfylle vilkåra i § 4-2 (2) bokstav a , c og d , betale kopi og læremiddelavgift etter § 4-5 (1) og eventuell anna fastsett avgift for emnet, jf. forskrift til universitets- og høyskoleloven § 4-6 . § 4-8 Tap av studierett (1) Studentar som ikkje fullfører semesterregistrering etter § 4-2 innan fristen, eller ikkje møter til semesterstart på nytt program jf. forskrift om opptak til Høgskulen på Vestlandet § 8-2 , taper studieretten. (2) Studentar som blir stoppa av progresjonskrav taper studieretten når dei har brukt alle forsøka på å fullføre eit emne, eksamen eller praksisperiode utan godkjent resultat, jf. § 10-12 og § 11-5 , eller ikkje kan fullføre emne, eksamen eller praksisperiode grunna utestenging frå praksis etter universitets- og høyskoleloven § 12-2 andre ledd . (3) Studentar som har brukt opp forsøk på ein eksamen utan bestått resultat, får etter § 11-5 nye forsøk i emnet fem år etter siste eksamensforsøk. Studentar som har brukt opp forsøk i eit praksisemne utan å få bestått resultat, får etter § 10-12 nye forsøk fem år etter siste forsøk. Ved nytt opptak må det vurderast fagleg om studenten kan starte på same nivå. (4) Studentar som ikkje oppnår studiepoeng i eit program i to semester på rad, taper studieretten til programmet. I desse to semestera inngår ikkje innvilga permisjonar, opphald i progresjon som går fram av utdanningsplanen og mellombels utestenging frå høgskulen etter vedtak i høgskulen si klagenemnd. (5) Studierett som er stengd kan bli gjenopna innan eitt år etter han er stengd, om det ligg føre særlege grunnar og stenginga rammar studenten utilsikta og uforholdsmessig hardt. Fakultetet avgjer søknad om å opne stengd studierett, og set opp ny utdanningsplan med nytt sluttpunkt for studieretten. Studierett kan berre bli gjenopna for same studieprogram. (6) Studentar som får opptak til eit nytt studieprogram ved HVL med ei varigheit på meir enn eitt semester, taper studieretten til det tidlegare studieprogrammet, med mindre det er gode faglege grunnar for å ha fleire studierettar samtidig. Dette gjeld ikkje for etter- og vidareutdanningar. Kapittel 5. Permisjon § 5-1 Dokumentert permisjon (1) Studentar har rett til permisjon frå studieprogram på grunnlag av dokumentert sjukdom skrive ut av lege, psykolog, eller anna sakkunnig person. Studentar kan òg få permisjon på grunnlag av tenesteplikt etter forsvarsloven § 17 , møteplikt i offentlege organ, krevjande verv i studentdemokratiet og studentorganisasjonar, eller andre særleg tungtvegande tilhøve. Sjå òg § 5-2 (5) . Retten til foreldrepermisjon går fram av universitets- og høyskoleloven § 10-6 . (2) Permisjonstida kjem i tillegg til retten studenten har til utvida studietid, jf. § 4-3 . (3) Søknad om dokumentert permisjon kan bli avslått på grunnlag av at forlenging av studieretten vil føre til senking av dei faglege krava til studiet. Kunnskapar, ferdigheiter og generell kompetanse i læringsutbyttet som går fram av studie- og emneplan kan ikkje falle bort, jf. § 7-2 (2) . § 5-2 Permisjon utan dokumentert grunn (1) Studentar som er tatt opp til studieprogram med tre års normert studietid eller kortare, kan få permisjon frå studiet utan dokumentert grunn i inntil to semester. (2) Studentar som er tekne opp til studieprogram med fire års normert studietid eller lengre, kan få permisjon frå studiet utan dokumentert grunn i inntil fire semester. (3) Permisjon utan dokumentert grunn blir ikkje innvilga første semester etter opptak. Permisjonstida kjem ikkje i tillegg til retten studenten har til utvida studietid, jf. § 4-3 . (4) For studieprogram med opptak av berre eitt kull, uregelmessig opptak, eller opptak anna kvart år kan permisjonstida forlengast til når det er mogleg for studenten å ta opp igjen studiet. Dette med atterhald om at studiet framleis blir tilbydd. (5) Emnestudentar, studentar på forkurs, realfagskurs og studium kortare enn eitt år, kan ikkje søke om permisjon. (6) Søknad om permisjon utan dokumentert grunn kan bli avslått på grunnlag av at forlenging av studieretten vil føre til senking av dei faglege krava til studiet. Kunnskapar, ferdigheiter og generell kompetanse i læringsutbyttet som går fram av studie- og emneplan kan ikkje falle bort, jf. § 7-2 (2) . § 5-2a Vilkår for studentar på oppdragsfinansierte studium finansiert av staten Oppdragsfinansierte studium finansiert av staten, kan gi studentar særrettar regulert som krav frå oppdragsgivar i avtalen, til dømes utviding av retten til permisjon. § 5-2b Vilkår for betalingsstudium og studieavgift Studentar på betalingsstudium som er finansiert med eigenbetaling ved studieavgift betalt av studenten, gjeld følgjande: Etter utløp av angrefristen gjeld følgjande forpliktingar: Etter utløp av angrefrist og før studiet har starta opp: Studenten kan søke om permisjon og ta opp igjen studia neste gong studia startar opp. Studenten blir belasta for studieavgift første semester. Dersom studenten avbryt studia og ikkje startar opp på studiet ved neste opptak, er studieavgifta for første semester tapt for studenten. Etter at studiet har starta opp: Studenten kan søke om permisjon frå studiet i inntil to semester. Studenten betaler studieavgift for inneverande (påbegynte) semester og kan starte opp ved første moglegheit om emnet blir tilbydd igjen. Dersom studenten likevel avbryt studia, er studieavgifta for inneverande semester tapt for student. I tillegg blir studenten belasta for studieavgift for påfølgjande semester. Ved eventuell godkjenning av permisjonssøknad, tar høgskulen atterhald om at studiet framleis blir tilbode etter at permisjonstida er gått ut. § 5-3 Nedre grense for permisjon Permisjon blir innvilga for eitt eller to semester. Det blir ikkje innvilga permisjon for kortare periodar enn eitt heilt semester anna enn i særlege tilfelle. Ved utdanningar der organisering av praksis eller anna tilseier det, blir det ikkje innvilga kortare permisjon enn eitt år. § 5-4 Frist for å søke permisjon (1) Frist for å søke permisjon er 1. september for haustsemesteret og 1. februar for vårsemesteret. (2) For vidareutdanningar, utdanningar med studieavgift og oppdragsbaserte utdanningar med oppstart etter semesterregistreringsfristen 1. september i haustsemesteret og 1. februar i vårsemesteret, er fristen seinast 14 dagar etter oppstart. (3) Dersom det oppstår behov for permisjon med dokumentert grunnlag etter fristen, må studenten søke så snart som mogleg. Betalt semesteravgift blir ikkje refundert når søknaden kjem inn etter fristen. § 5-5 Under permisjonen (1) Studentar i permisjon skal ikkje betale semesteravgift eller stadfeste studieretten. Ved permisjon med dokumentert grunn kan studenten velje å betale semesteravgift. (2) Studentar som har permisjon på grunn av fødsel eller omsorg for born, eller som har rett på permisjon etter universitets- og høyskoleloven § 10-7 , kan melde seg til eksamen i permisjonstida. Studenten skal då semesterregistrere seg og betale semesteravgift i samsvar med kapittel 4 . § 5-6 Etter permisjonen Etter permisjonen blir studenten plassert i eit kull med tilsvarande progresjon. Studenten må gjennomføre studiet i samsvar med gjeldande studieplan, når han eller ho tek opp att studiet, jf. § 4-6 (5) . Kapittel 6. Privatist § 6-1 Eksamensrett for privatistar (1) Personar som dekkjer opptakskrav og andre krav for å gå opp til eksamen i eit emne ved Høgskulen på Vestlandet, har rett til å gå opp til eksamen, jf. universitets- og høyskoleloven § 11-4 første ledd . (2) Personar med eksamensrett ved høgskulen etter universitets- og høyskoleloven § 11-4 første ledd , som ikkje har opptak til emnet som student eller emnestudent, er privatistar. (3) For å kunne ta eksamen, må privatisten: Dekkje opptakskravet til studieprogrammet som emnet høyrer til, jf. forskrift om opptak ved Høgskulen på Vestlandet, kapittel 2. Dekkje eventuelle forkunnskapskrav for emnet. På fastsett måte og innan fastsett frist søke om å få ta eksamen i emnet. Fristen for å søke er 1. desember for vårsemesteret og 1. juni for haustsemesteret. Dokumentasjon av generell studiekompetanse og eventuelle tilleggskrav skal leggjast ved søknaden. (4) Privatistar skal innan fastsett frist betale semesteravgift og vederlag til høgskulen, jf. § 4-5 (11) . Vederlag som er betalt av privatist blir ikkje tilbakebetalt. § 6-2 Eksamensforsøk for privatistar (1) Privatistar kan ikkje ta eksamen i same emne meir enn 3 gonger ved høgskulen, inkludert eventuelle forsøk han eller ho har gjennomført i det same emnet tidlegare, jf. § 11-5 og § 11-6 . (2) Privatistar som ikkje trekk seg frå eksamen eller ikkje har dokumentert gyldig fråvær under eksamen har brukt eitt forsøk på eksamenen, jf. § 11-6 . (3) Privatistar har ikkje rett på ny eksamen ved stryk, ugyldig fråvær eller gyldig fråvær. Ved stryk eller ugyldig fråvær må ein søke om oppmelding på nytt, betale nytt vederlag og semesteravgift ved nytt semester, jf. 4-5 (11). Ved gyldig fråvær skal privatisten betale nytt redusert vederlag og semesteravgift ved nytt semester. § 6-3 Undervisning for privatistar (1) Privatistar har berre tilgang til open undervisning i emnet og til å gå opp til eksamen. (2) Privatistar som ikkje har følgt obligatorisk undervisning eller obligatoriske læringsaktivitetar i emnet, kan bli nekta tilgang til eksamen, jf. universitets- og høyskoleloven § 11-4 tredje ledd og kapittel 8 i denne forskrifta. Kapittel 7. Tilrettelegging § 7-1 Rett til tilrettelegging Studentar med funksjonsnedsetting og særskilte behov sin rett til tilrettelegging følgjer av universitets- og høyskoleloven § 10-5 og § 10-6 . Rett til tilrettelegging gjeld til dømes ved funksjonsnedsetting, sjukdom, graviditet og amming. Tilrettelegging for studentar med verv i høgskulen sine vedtekne organ og utval samt tillitsvalde i studentdemokratiet går fram av samarbeidsavtalen med Studenttinget på Vestlandet. Tilrettelegging for studentar med toppidrettsstatus går fram av avtale med Olympiatoppen. § 7-2 Val av tilretteleggingstiltak (1) Studenten skal få eigna individuell tilrettelegging. (2) Tilrettelegginga er avgrensa til tiltak som ikkje er urimeleg ressurskrevjande for høgskulen, sett i høve til kor mykje tiltaket bygger ned hindringar for personar med funksjonsnedsettingar. (3) Tilrettelegginga kan ikkje føre til senking av dei faglege krava til studiet. Kunnskapar, ferdigheiter og generell kompetanse i læringsutbyttet som går fram av studie- og emneplan kan ikkje falle bort. Desse krava kan heller ikkje setjast til side av avtale. (4) Tilrettelegging av utdanningsplan må skje innafor ramma av § 4-6 . § 7-3 Tilrettelegging av undervisning og obligatoriske læringsaktiviteter (1) Dokumentert søknad om tilrettelegging av undervisning og obligatoriske læringsaktivitetar skal sendast høgskulen seinast innan 1. september i haustsemesteret eller 1. februar i vårsemesteret, eller straks behovet for tilrettelegging blir kjent. (2) Høgskulen utarbeider eigna tilrettelegging innanfor ramma av § 7-2 . § 7-4 Tilrettelegging av eksamen (1) Dokumentert søknad om tilrettelegging av eksamen skal sendast høgskulen seinast innan 1. september i haustsemesteret og 1. februar i vårsemesteret, eller straks behovet for tilrettelegging blir kjent. (2) Høgskulen utarbeider eigna tilrettelegging innanfor ramma av § 7-2 . (3) Utvida tid til skuleeksamen blir gitt som ti minuttar pr. eksamenstime, men kan ikkje gå over ein time totalt. Tid til amming kjem i tillegg. (4) Utvida tid til heimeeksamen og oppgåver blir berre innvilga i særlege tilfelle, der sjukdom eller andre tungtvegande tilhøve gjer at studenten ikkje kan arbeide i lengre tidsrom under eksamen. Maksimal utvida tid blir sett i høve til lengd på oppgåva. For heimeeksamen som varar åtte timar eller kortare gjeld same regel som for skuleeksamen, sjå punkt 3. (5) Utvida tid til master- eller bacheloroppgåve blir berre innvilga i særlege tilfelle, inntil to veker eller til neste semester sin frist for innlevering. Utviding med eitt semester blir berre gitt to gonger. Høve til å trekke vurderingsmelding og levere ved ny ordinær frist er regulert i kapittel 11 . (6) For studentar som oppfyller vilkåra i § 7-1 kan det innvilgast eigna tilrettelegging på munnleg, justerande munnleg eller praktisk eksamen. (7) Studentar som har eit anna morsmål enn norsk og som har budd i Norge i mindre enn tre år kan søkje om utvida tid ved eksamen. (8) Studentar med eit anna morsmål enn norsk kan få bruke tospråkleg ordbok utan ordforklaring, med mindre faglege omsyn talar mot dette. Ordboka blir kontrollert. (9) Ved tungtvegande helse- eller sosiale grunnar kan studentar gjennomføre skriftleg skuleeksamen utanfor institusjonen. Høgskulen kan etter søknad godkjenne at eksamen blir avvikla utanfor institusjonen, når dette kan skje under forsvarleg kontroll. Eksamensstaden skal godkjennast av høgskulen på førehand. Frist for søknad er 1. september i haustsemesteret og 1. februar i vårsemesteret, eller straks etter behovet for tilrettelegging blir kjent. § 7-5 Tilrettelegging av praksis (1) Dokumentert søknad om tilrettelegging av praksis sendast fakultetet seinast 1. april for praksis som startar i haustsemesteret eller 1. oktober for praksis som startar i vårsemesteret. Ved praksis i løpet av første semester er søknadsfristen 1. september. Desse fristane gjeld òg søknad om å få gjennomføre praksis på ein særskilt stad, jf. tredje ledd. Ved situasjonar som har oppstått akutt blir søknad handsama jamleg. (2) I samråd med praksisstaden utarbeider høgskulen eigna tilrettelegging innanfor ramma av § 7-2 . (3) Søknader om å gjennomføre praksis på særskilt stad blir tildelt innanfor ramma av § 7-2 , og vurdert etter følgjande vilkår i prioritert rekkefølgje: åleineansvar for born under 18 år eigen sjukdom eller diagnose som gir behov for praksis på særskilt stad dagleg omsorg for born under 12 år funksjonsvanskar eller alvorleg sjukdom i nær familie toppidrettsstatus eller utøvar på landslaget utøvar i øvste divisjon i lagidrett enkeltutøvar på nasjonalt nivå verv i Studenttinget, studentråd eller høgskulestyret. § 7-6 Tilrettelegging av fysisk læringsmiljø (1) Studentar med behov for fysisk tilrettelegging av læringsmiljøet som t.d. fast lesesalsplass, spesialmøblar eller skjerming, kan søke om dette. Dokumentert søknad skal sendast høgskulen seinast innan 1. september i haustsemesteret og 1. februar i vårsemesteret, eller straks behovet for tilrettelegginga blir kjent. (2) Høgskulen utarbeider tilrettelegging av fysisk læringsmiljø innanfor ramma av § 7-2 . § 7-7 Dokumentasjon (1) Dokumentasjon på funksjonsnedsetting og særskilt behov for tilrettelegging skal vere skrive ut av lege, psykolog eller annan sakkunnig person. (2) Dokumentasjonen må syne dei vanskane studenten har med å oppnå læringsutbyttet, eller med å gjennomføre undervisning, praksis eller eksamen. (3) Dokumentasjonen bør gje døme på tilretteleggingstiltak som kan vere eigna. (4) Bruk av falsk dokumentasjon er ulovleg og skal meldast til politiet. Kapittel 8. Undervisning § 8-1 Studieår og undervisingsterminar (1) Studieåret ved Høgskulen på Vestlandet er 10 månadar. Ordinær studiestart er medio august. Studieåret blir avslutta ultimo juni. Rektor fastset undervisningsterminar for alle typar utdanningar, jf. universitets- og høyskoleloven § 11-2 . (2) Undervisning og ordinær eksamen skal avviklast innanfor studieåret. (3) Forkurs, deltidsstudium, studieprogram i tresemesterordning, y-veg, eksterne sertifikatkurs og eksternt finansierte tilbod kan ha avvikande studieår. § 8-2 Timeplanar (1) Timeplanar med informasjon om tid og stad for gjennomføring av undervisningsaktivitetane skal vere tilgjengelege på høgskulen sine nettsider innan fastsette fristar. (2) Dersom det er nødvendig å endre tid og stad for undervisning etter publisering, skal endringa kunngjerast så snart som mogeleg. (3) Når det på grunn av omstende utanfor høgskulen sin kontroll er nødvendig å endre tidspunkt for obligatoriske læringsaktivitetar skal endringa kunngjerast så snart som mogleg og ikkje seinare enn to veker før nytt undervisningstidspunkt. Dersom det ikkje er mogeleg å halde fristen på to veker, må studentane få tilbod om alternativ læringsaktivitet for å dekke læringsutbyttet. § 8-3 Litteratur- og pensumlister Litteratur- og pensumlister skal vere publiserte innan starten av kvart semester. § 8-4 Obligatoriske læringsaktivitetar (1) Obligatoriske læringsaktivitetar er alle krav som er sett som vilkår for å ha rett til å ta eksamen eller få framstille seg til sluttvurdering i praksisstudium. For praksisstudium gjeld eigne vilkår, sjå kapittel 10 . Obligatoriske læringsaktivitetar blir vurdert til godkjent / ikkje godkjent og resultatet er ikkje del av karaktergrunnlaget i emnet. (2) Obligatoriske læringsaktivitetar blir fastsett i emneplanen. (3) Dersom ikkje emneplanen presiserer noko anna, er godkjende obligatoriske læringsaktivitetar gyldig utan tidsavgrensing. (4) Emneansvarleg fastset frist for når obligatoriske læringsaktivitetar skal vere fullført. Så langt det lar seg gjere, skal fristen vere slik at studenten har høve til å gjennomføre eit nytt forsøk på ikkje godkjente obligatoriske læringsaktivitetar, før godkjende og ikkje godkjende obligatoriske læringsaktivitetar skal registrerast for semesteret. Studenten har rett på grunngjeving av ikkje godkjente obligatoriske læringsaktivitetar. For obligatorisk deltaking i undervisning gjeld eigne vilkår, sjå § 8-5 . (5) Emneansvarleg er ansvarleg for å registrere godkjende og ikkje godkjende obligatoriske læringsaktivitetar seinast to veker før eksamen tek til. I emne som avsluttar undervisninga tett opp til eksamen skal obligatoriske læringsaktivitetar vere registrerte éin dag etter siste undervisningsdag. Alle obligatoriske læringsaktivitetar skal vere godkjende før eksamensdagen, før datoen for siste innlevering av skriftleg arbeid eller før sluttvurdering. § 8-5 Obligatorisk deltaking i undervisning (1) I obligatoriske læringsaktivitetar som tek form som obligatorisk deltaking er kravet til frammøte 80 prosent om ikkje emneplanen seier noko anna. § 8-4 1., 2., 3. og 5. ledd gjeld tilsvarande. (2) Ved dokumentert fråvær har høgskulen plikt til å vurdere om det er mogleg å tilby kompenserande tiltak. Det valte tiltaket må ikkje redusere dei faglege krava til utdanninga, eller vere ein uforholdsmessig byrde for høgskulen. (3) Høgskulen avgjer i kvart enkelt tilfelle kva som er gyldig fråvær. Døme på gyldig fråvær er: eigen sjukdom eller eigne barn sin sjukdom dødsfall i nær familie eller hos andre studenten har eit nært forhold til gravferd eller bisetjing, jf. førre punkt pålegg frå offentleg mynde om at studenten pliktar å møte fram ein annan stad studentar med verv i Studenttinget på Vestlandet skal få gyldig fråvær ved møteplikt forhold utanfor studenten sin kontroll som gjer det sterkt urimeleg å krevje at studenten deltek i den obligatoriske undervisninga. (4) Fråvær etter andre og tredje ledd må dokumenterast. Studenten må gi snarleg melding om fråvær til høgskulen. Dokumentasjonen må vere skriven og sendt til høgskulen seinast éi veke etter fråværsgrunnen oppstod. (5) Krav til dokumentasjon er: Sjukdom kan dokumenterast med ein attest frå lege, psykolog eller annan sakkunnig person, eller ved at studenten leverer eigenmelding. Attesten må opplyse om at den er gitt i høve fråvær frå obligatorisk deltaking, og at fråværet gjeld ein bestemt dag eller dagar. Det kan gis utfyllande retningslinjer og tidsfristar på den enkelte utdanninga. Ved dødsfall, gravferd eller bisetjing må studenten oppgje kven som har gått bort og kva for relasjon studenten hadde til avdøde. Andre omstende som blir rekna som gyldig fråvær må dokumenterast. § 8-6 Undervisningsspråk (1) Undervisningsspråket ved Høgskulen på Vestlandet er norsk. Det kan gjerast unntak dersom det ligg føre faglege grunnar, jf. universitets- og høyskoleloven § 2-3 tredje ledd . Unntak kan vere varige, til dømes der dei faglege grunnane knyter seg til innhaldet i faget. Dette kan vere at studiet inneber opplæring i framandspråk eller primært rettar seg mot internasjonale studentar. Unntak kan også vere mellombelse, til dømes dersom det ikkje er tilgang på norskspråklege undervisarar med den naudsynte fagkompetansen. (2) Dersom faglege grunnar tilseier det, kan dekan fastsetje at undervisningsspråket i heile eller delar av eit emne skal vere engelsk eller eit anna skandinavisk språk enn norsk. Dersom undervisningsspråket ikkje er norsk, skal det informerast om det så tidleg som mogeleg. § 8-7 Utstyr Studenten skal disponere eigen berbar datamaskin til undervisning, jf. forskrift til universitets- og høyskoleloven § 4-7 tredje ledd . Studenten er sjølv ansvarleg for å ha lasta ned nødvendig programvare for å kunne gjennomføre studium og eksamen. § 8-8 Arbeidsomfang (1) Tal på studiepoeng skal gi uttrykk for arbeidsomfanget i studiet. Eitt års heiltidsstudium svarar til 60 studiepoeng. (2) Til grunn for emnestorleiken skal det reknast eit arbeidsomfang for studenten på 1 600–1 800 timar per studieår. § 8-9 Skikkavurdering (1) Det skal gå fram av studieplanen om studieprogrammet har krav om at studentane er skikka for yrket, jf. forskrift til universitets- og høyskoleloven kapittel 7 . (2) Om det blir reist sak for skikkavurderingsnemnda, har studenten rett til å få dekka bistand frå advokat, jf. universitets- og høyskoleloven § 12-9 . Kapittel 9. Vurdering § 9-1 Vurdering og eksamen (1) Vurdering omfattar all formell prøving, både vurdering undervegs og til slutt i eit emne. Vurderingsforma i eit emne går fram av emneplanen. (2) Vurdering er individuell. Dersom vurderingsforma kan eller skal haldast som gruppevurdering må dette stå i emneplanen. (3) Eksamen er prøving der resultatet anten vil stå på vitnemålet/karakterutskrifta eller skal reknast inn i ein samla karakter som skal stå på vitnemålet/karakterutskrifta. § 9-2 Vurderingsformer (1) Det skal gå fram av emneplanen kva vurderingsformer emnet har. Dersom det er fleire vurderingsdelar innanfor eit emne, er dette deleksamenar. Når eit emne har deleksamenar, skal emneplanen synleggjere dei ulike deleksamenane, og korleis deleksamenane blir vekta i den endelege karakteren. (2) Individuell prøving skal utgjere minst 50 prosent av vurderingane i det einskilde studieprogrammet. Masteroppgåva blir halden utanfor denne utrekninga. (3) Det skal gå fram av emneplanen kva som er lovleg hjelpemiddel til eksamen. (4) Studieprogrammet skal ha vurderingsformer som er eigna for å vurdere om læringsutbyttet i emnet er oppnådd, og som er tilpassa studieprogrammet sitt innhald og læringsaktivitetar. Det blir nytta følgjande vurderingsformer ved Høgskulen på Vestlandet: Skuleeksamen Eksamen arrangert i eksamenslokale under tilsyn, med fastsett tid for utlevering av oppgåve og innleveringsfrist. Eksamen kan bli gjennomført på datamaskin eller på papir og kan vere eit skriftleg eller digitalt arbeid. Tal timar skal gå fram av emneplanen. Etterprøvbar Heimeeksamen Eksamen arrangert utan tilsyn, med fastsett tid for utlevering av oppgåve og innleveringsfrist. Varigheita på eksamen skal gå fram av emneplanen. Ein eksamensdag svarar til ein kalenderdag, uavhengig av timetalet studenten arbeider den aktuelle dagen. Perioden for heimeeksamen kan inkludere andre dagar enn kvardagar, jf. § 1-2 (14) . Heimeeksamen kan vere eit skriftleg arbeid, lyd- og videoopptak, visuelle framstillingar, produkt, dataprogram eller anna arbeid som er etterprøvbart. Det er ikkje høve til å levere forbetra versjon av heimeeksamen og det skal lagast ny oppgåvetekst til ny heimeeksamen. Det skal ikkje være undervisning eller andre eksamenar medan heimeeksamen går føre seg. I særlege tilfelle kan det gjerast unntak frå dette. Etterprøvbar Oppgåve Ei skriftleg innlevering. Døme på oppgåve kan vere prosjektoppgåve, rapport, essay, artikkel, semesteroppgåve, bacheloroppgåve eller masteroppgåve. Som vedlegg til oppgåva kan studenten levere lyd- og videoopptak, visuelle framstillingar, produkt, dataprogram eller anna arbeid som er etterprøvbart. Studentane sitt sjølvstendige arbeid i høgare grad, samt bacheloroppgåve og liknande sjølvstendig arbeid på lågare grad blir sensurerte av minst to sensorar når arbeidet er eksamen. Etterprøvbar Mappevurdering Vurderingsform med rettleiing undervegs der karakteren blir fastsett på grunnlag av innleveringar eller andre produkt som blir samla i ei mappe. Innhaldet kan samlast over tid og må vere fullført til fastsett frist. Berre skriftlege arbeid, lyd- og videoopptak, visuelle framstillingar, produkt, dataprogram eller anna arbeid som er etterprøvbart, kan inngå i ei mappe. Mappa skal dokumentere ei kontinuerleg fagleg utvikling over tid hjå studenten. Prosess, refleksjon kring utval av arbeid og progresjon i arbeidet kan vere ein del av vurderinga. Mappevurdering kan byggjast opp som ei samla mappevurdering eller delast i ei læringsmappe med påfølgjande vurderingsmappe: a. Læringsmappe er ei samling tekstar og/eller anna arbeid som er produsert gjennom ein viss periode. Samlinga dokumenterer prosess og/eller produkt, og skal vise studenten sine faglege refleksjonar og utviklinga i kompetanse. Arbeid som blir levert i læringsmappa kan vere obligatoriske læringsaktivitetar i emnet. b. Vurderingsmappe er eit utval av element frå læringsmappa som dannar grunnlag for fastsetjing av karakter. Det skal gå fram i emneplanen kva for og kor mange element frå læringsmappa som inngår, og korleis utvalet blir gjort. Vurderingsmappa får ein samla karakter. c. Skriftleg prøve kan ikkje vere del av mappe, men skal vere ein eigen deleksamen. d. Dersom studenten klagar på karakteren må heile vurderingsmappa sendast til ny sensur. Ordning for ny eksamen skal gå fram av emneplanen. Etterprøvbar Munnleg eksamen Eksamen der studenten eller studentane blir eksaminerte munnleg. Varigheita på eksamen skal gå fram av emneplanen. Munnleg eksamen kan vere fysisk eller digital. Studenten/-ane blir eksaminerte av minst to sensorar. Ikkje etterprøvbar Praktisk eksamen Vurderingsform der studentar skal løyse praktiske oppgåver og bli prøvd i ferdigheiter i emnet. Det kan vere utøvande aktivitetar, som til dømes framvising av eit undervisningsopplegg, ei utstilling, ein konsert, eller behandling av pasientar. Eksamen kan inkludere element av skriftleg og/eller munnleg eksaminasjon. Varigheita på eksamen skal gå fram av emneplanen. Studenten/-ane blir eksaminerte av minst to sensorar. Ikkje etterprøvbar Praksis Ein rettleidd og vurdert del av utdanninga som går føre seg i eit relevant yrkesfelt. Praksis følgjer reglane i kapittel 10 og eventuell nasjonal forskrift om rammeplan for utdanningsprogrammet. Studenten/-ane blir vurderte av minst to sensorar når praksis er eksamen. Ikkje etterprøvbar § 9-3 Justerande munnleg eksamen Justerande munnleg eksamen kan berre nyttast saman med eit føregåande bestått skriftleg eller utøvande arbeid. Justerande munnleg eksamen kan ikkje gjennomførast før karakter i det føregåande skriftlege eller utøvande arbeidet er protokollført. Studenten skal prøvast i tema som er behandla i det føregåande skriftlege eller utøvande arbeidet og karakteren kan maksimalt justerast med ein karakter opp eller ned i høve karakteren på det skriftlege eller utøvande arbeidet. Justerande munnleg eksamen kan justere karakteren på bestått resultat opp eller ned med maksimalt ein karakter. Ved klage på emne med justerande munnleg eksamen, gjeld eigne reglar, jf. § 13-13 (4) . Kapittel 10. Praksis § 10-1 Vilkår for å gå ut i praksis Det skal gå fram av studie- eller emneplan kva emne, eksamenar eller obligatoriske læringsaktivitetar som skal vere fullført før praksisperioden startar. § 10-2 Særlege krav til studentar i praksis (1) Studentar i praksis er underlagde særlege krav om teieplikt, jf. universitets- og høyskoleloven § 12-7 . (2) Når det er andre særlege reglar for visse typar yrkesutøving, gjeld desse tilsvarande for studentar som deltek i praksisopplæring eller klinisk undervisning. Særreglar skal gå fram av studieplanen. § 10-3 Politiattest (1) I studium der studenten kan komme i kontakt med mindreårige, eller andre sårbare grupper som del av praksisstudium eller klinisk undervisning, er det krav om at studenten legg fram politiattest ved opptak, og det kan krevjast ny politiattest undervegs i utdanninga, jf. universitets- og høyskoleloven § 12-2 og forskrift til universitets- og høyskoleloven § 6-2 . (2) Studenten får ikkje delta i praksis før politiattest utan merknad er lagt fram. Ved politiattest med merknad gjeld § 10-4 . § 10-4 Politiattest med merknad (1) Når ein student legg fram politiattest med merknad, skal høgskulen si nemnd for studentsaker avgjere om studenten kan delta i praksis, jf. universitets- og høyskoleloven § 12-2 fjerde ledd . Høgskulen skal gi studenten informasjon om kva dokumentasjon som bør leggast fram før det blir gjort vedtak i nemnda. Høgskulen skal òg gi informasjon om retten studenten har etter universitets- og høyskoleloven § 12-9 til å få dekka utgifter til bistand frå representant etter sak er reist for nemnda. (2) Etter at studenten har lagt fram dokumentasjon som ligg til grunn for eventuelle merknader, skal dekanen seinast innan ti dagar etter at all dokumentasjon ligg føre, sende over saka med vurdering til høgskulen si nemnd for studentsaker. Nemnda skal gjere vedtak seinast fire veker etter at saka er mottatt frå dekanen, jf. universitets- og høyskoleloven § 12-2 . (3) Studenten skal medverke til å opplyse saka ved å leggje fram dokumentasjon som ligg til grunn for eventuelle merknader på politiattesten, jf. forskrift til universitets- og høyskoleloven § 6-5 . Studenten bør leggje fram sikting, tiltale eller dom som ligg til grunn for merknad på politiattesten. Studenten bør òg leggje fram anna dokumentasjon som til dømes eige fråsegn, arbeidsattest og eventuell attest frå lege der det er aktuelt. (4) Student med merknad på politiattesten får ikkje delta i praksis eller klinisk undervisning før det er fatta positivt vedtak i høgskulen si nemnd for studentsaker, jf. universitets- og høyskoleloven § 12-2 andre ledd . § 10-5 Vurdering av praksis (1) Det kan gjennomførast obligatoriske læringsaktivitetar knytt til praksisgjennomføringa undervegs i praksis. Desse må vere godkjent før sluttvurdering. Obligatoriske læringsaktivitetar skal følgje reglane i kapittel 8 , i tillegg til § 10-1 til § 10-4 . (2) Praksis blir vurdert etter skalaen «bestått» / «ikkje bestått» etter ei avsluttande vurdering av studenten sin prestasjon i praksisperioden. For å bestå praksisen må studenten med sin prestasjon i praksisperioden, nå måla for læringsutbyttet. Når deltaking i praksis er ein obligatorisk læringsaktivitet, skal perioden vurderast som godkjend / ikkje godkjend. (3) Studenten har rett til jamleg rettleiing og tilbakemelding. Tilbakemeldinga skal halde studenten orientert om korleis studenten fungerer når det gjeld læringsutbyttet for praksisperioden. (4) Studenten skal få ei sluttvurdering som viser om vurderingsresultatet er bestått eller ikkje bestått. Vurderinga skal omtale kva som er vurdert og om læringsutbytta for praksisperioden er oppnådd. Vurderinga skal gjerast ut frå om krava til læringsutbytta er oppnådd undervegs i praksisperioden. Heile praksisperioden skal telje med i vurderinga. Sluttvurderinga skal vere tilgjengeleg for studenten når resultatet for praksisen er publisert. § 10-6 Oppmøte i praksis Kravet om oppmøte skal gå fram av studieplanen eller emneplanen. Krav om oppmøte kan ikkje fråvikast på grunn av ugyldig, gyldig fråvær eller tilrettelegging etter kapittel 7 . Når kravet til oppmøte ikkje er oppfylt, blir praksisen vurdert til ikkje bestått, med unntak for gyldig fråvær etter § 10-11 . § 10-7 Ved tvil om studenten består praksis (1) Når det oppstår tvil om studenten vil nå måla for læringsutbyttet og bestå praksis, og tvilen oppstår før studenten er halvvegs i praksisperioden, skal studenten få skriftleg varsel og tilbod om oppfølgjande samtale med praksisstaden og høgskulen. Varsel og samtale om varselet skal gjennomførast på eit tidspunkt som gjev studenten høve til å utvikle tilfredsstillande praksis, og seinast tre veker før praksisperioden er slutt. Ved praksisperiodar på fem veker eller mindre skal varsel og samtale bli gitt halvvegs i perioden. (2) Varselet skal presisere kva delar av læringsutbytte studenten står i fare for å ikkje oppnå ut frå studenten si utvikling i praksisperioden. I varselet skal det gå fram korleis studenten kan syne oppnådd læringsutbytte for å bestå praksis. Varselet skal òg vise til retten studenten har på tilbod om samtale med praksisstaden og høgskulen, der studenten får svar på spørsmål knytt til varselet og informasjon om konsekvensar av ikkje bestått praksis. Det skal førast referat frå samtalen og studenten har rett til å levere merknad til referatet. § 10-8 Ikkje bestått praksis utan varsel på førehand Studenten kan utan varsel på førehand få prestasjonen vurdert til ikkje bestått når studenten klart ikkje presterer og oppnår læringsutbyttet som er påkravd for å bestå praksis, og den manglande prestasjonen blir tydeleg etter at halve praksisperioden er gjennomført, eller etter tidspunktet varsel normalt blir gitt i den aktuelle praksisen på utdanningsprogrammet. § 10-9 Farlege handlingar eller åtferd (1) Når studenten i praksisperioden har vist handling eller åtferd som utgjer ein mogleg fare for liv, fysisk eller psykisk helse for dei studenten er i kontakt med, skal praksisperioden avsluttast straks utan krav om varsel på førehand. Studenten får i slike tilfelle vurderingsresultatet ikkje bestått. (2) Praksisstaden skal så raskt som mogleg sende innstilling til avsluttande vurdering til høgskulen. Vurderinga skal gjere greie for handlingane eller åtferda som resulterte i avslutning av praksis og ikkje bestått vurdering. (3) Høgskulen skal gjennomføre samtale med studenten, der det blir informert om grunnlaget for at praksis er avslutta og konsekvensane dette har for studenten. (4) Studenten skal få skriftleg vedtak om at praksis er avslutta. (5) Høgskulen og praksisstaden skal vurdere om det er grunnlag for å sende tvilsmelding til skikkaansvarleg når studenten går på eit utdanningsprogram med skikkavurdering. § 10-10 Konsekvensar av ikkje bestått praksis eller gyldig fråvær (1) Når studenten får praksisen vurdert til ikkje bestått på grunn av ugyldig fråvær eller ikkje bestått praksis, må heile praksisperioden takast om att. Studenten må i slike tilfelle gjennomføre ny praksisperiode neste gong denne blir arrangert ordinært. Dette kan få konsekvensar for studenten sin studieprogresjon. (2) Når studenten har gyldig fråvær kan høgskulen tilrettelegge for at studenten får ny eller utsett delar av praksisperioden innanfor same studieår eller neste studieår. Tilrettelegging skal ikkje senke dei faglege krava til praksisen, jf. § 7-2 . Sjølv om fråværet er gyldig, kan forseinkinga få konsekvensar for studenten sin studieprogresjon. § 10-11 Gyldig fråvær frå praksis (1) Gyldig fråvær senkar ikkje kravet til oppmøte, jf. § 10-6 . Ved gyldig fråvær har høgskulen plikt til å vurdere om det er mogleg å forlenge praksisperioden. Forlenginga må ikkje redusere dei faglege krava til utdanninga, eller vere ein uforholdsmessig byrde for høgskulen. (2) Høgskulen avgjer i kvart enkelt tilfelle kva som er gyldig fråvær. Døme på gyldig fråvær er: eigen sjukdom eller eigne barn sin sjukdom dødsfall i nær familie eller hos andre studenten har eit nært forhold til gravferd eller bisetjing, jf. førre punkt pålegg frå offentleg mynde om at studenten pliktar å møte fram ein annan stad studentar med verv i Studenttinget skal få gyldig fråvær ved møteplikt forhold utanfor studenten sin kontroll som gj